𝔾𝕣𝕖𝕖𝕔𝕖.𝕘𝕣
Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α Τ Α | Α΄  Β Α Λ Κ Α Ν Ι Κ Ο Σ  Π Ο Λ Ε Μ Ο Σ

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026 • 10:32:22

     Σαν σήμερα το 1913, λίγα μίλια έξω από τη Λήμνο, ο Α' Βαλκανικός Πόλεμος στη θάλασσα υπακούει σε έναν ξεκάθαρο κανόνα : όποιος κρατά «κλειστά» τα Δαρδανέλλια, κρατά και το Αιγαίο.

     Ο οθωμανικός στόλος επιχειρεί τη δεύτερη και τελευταία έξοδό του για να σπάσει τον ελληνικό αποκλεισμό και να αλλάξει το παιχνίδι στις θαλάσσιες γραμμές ανεφοδιασμού.

     Απέναντί του, ο ελληνικός στόλος με ναυαρχίδα το θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ» και τον Παύλο Κουντουριώτη επικεφαλής δεν αφήνει περιθώρια.

     Η ναυμαχία της Λήμνου δεν είναι απλώς μια νίκη. Είναι η στιγμή που οι Οθωμανοί αναγκάζονται να γυρίσουν πίσω στα Στενά και να μείνουν εκεί για το υπόλοιπο του πολέμου, ενώ η ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο παγιώνεται στην πράξη, μαζί με τον έλεγχο των νησιών του Βορείου Αιγαίου που έχουν ήδη περάσει σε ελληνικά χέρια.

ΤΟ ΔΟΛΩΜΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗ ΘΥΕΛΛΑ

     Το Αιγαίο εκείνον τον χειμώνα δεν είναι φόντο, αλλά το πεδίο που κρίνει ανεφοδιασμό και πρωτοβουλία.

     Μετά τη ναυμαχία της Έλλης, οι Οθωμανοί γνωρίζουν πως όσο ο ελληνικός στόλος κρατά «κλειστά» τα Δαρδανέλλια, το παιχνίδι είναι άνισο.  

     Αναζητούν τρόπο να απομακρύνουν το πλοίο που φοβούνται περισσότερο, το θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ».

     Έτσι στήνεται ο αντιπερισπασμός με το καταδρομικό «Χαμηδιέ», που επιχειρεί να παρασύρει τους Έλληνες σε καταδίωξη μακριά από τη Λήμνο.

     Ο Παύλος Κουντουριώτης, όμως, δεν εγκαταλείπει τον Μούδρο και περιμένει την κίνηση που θεωρεί αναπόφευκτη : την έξοδο του οθωμανικού στόλου από τα Στενά.

ΤΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΑ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ

     Στις 08:15, το αντιτορπιλικό «Λέων» στέλνει το σήμα ότι ο εχθρικός στόλος εξέρχεται.

     Λίγο μετά τις 09:00, τα ελληνικά πλοία αφήνουν τον Μούδρο και βγαίνουν στο πέλαγος με κατεύθυνση νοτιοανατολικά.

     Ο Κουντουριώτης στέλνει το μήνυμα που μένει : «Ο Ναύαρχος εύχεται την καλήν ημέραν εις τα γενναία επιτελεία και πληρώματα. Φανήτε λεόντες».

      Απέναντι, οι Οθωμανοί εμφανίζονται με ναυαρχίδα το «Μπαρμπαρόσσα», μαζί με «Τουργούτ Ρέις» και «Μεσουδιέ», ενώ προπορεύεται το «Μετζητιέ».

     Στόχος τους, σύμφωνα με το Πλωτό Ναυτικό Μουσείο «Γ. Αβέρωφ», είναι να προσβάλουν τη βάση της Λήμνου, μια κίνηση υψηλού ρίσκου : αν χτυπήσουν τον Μούδρο, μπορούν να πουν ότι έσπασαν την ελληνική «λαβή» στα Δαρδανέλλια.

  ΤΡΕΙΣ ΩΡΕΣ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΑΝ ΤΟΝ ΕΠΙΛΟΓΟ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

      Όταν το «Μετζητιέ» αντιλαμβάνεται το «Αβέρωφ», στρίβει προς την κύρια δύναμη του οθωμανικού στόλου.

     Οι δύο πλευρές αλλάζουν πορείες, μετρώντας αποστάσεις. Στις 11:34, από περίπου 8.400 μέτρα, οι Οθωμανοί ανοίγουν πυρ και ένα λεπτό μετά απαντούν οι Έλληνες.

     Η μάχη γρήγορα γίνεται κυνήγι. Οι πηγές του «Αβέρωφ» αναφέρουν ότι το οθωμανικό πυροβολικό είναι άστοχο, ενώ το ελληνικό πιο εύστοχο από την Έλλη, με τον χειμωνιάτικο φωτισμό να βοηθά τη σκόπευση.

     Σε περίπου 20 λεπτά η πλάστιγγα γέρνει, με το «Μπαρμπαρόσσα» να δέχεται καίρια πλήγματα και να υποχωρεί φλεγόμενο. 

Στις 12:05, ο «Αβέρωφ» αρχίζει καταδίωξη, πιέζοντας τον αντίπαλο προς την έξοδο των Στενών.

Η υποχώρηση των Οθωμανών καταλήγει στα Δαρδανέλλια στις 14:42 και εκεί ουσιαστικά τελειώνει η μάχη.

     Το βράδυ, στον Μούδρο υπάρχουν αναφορές για υποδοχή με κόσμο και συγκίνηση.

     Ο Κουντουριώτης συμπυκνώνει την ημέρα στο τηλεγράφημά του : «Εχθρικόν Στόλον διεθυνθέντα εις Λήμνον κατεναυμαχήσαμεν και καταδιώξαμεν μέχρις Στενών… Διάρκειαν ναυμαχίας τρίωρος…».

 *  Η ναυμαχία καταγράφεται ως 5 Ιανουαρίου 1913 με το παλιό ημερολόγιο και αντιστοιχεί στη 18η Ιανουαρίου με το σημερινό ημερολόγιο.  

Πηγή : ℕ𝔼𝕎𝕊𝔹𝔼𝔸𝕊𝕋 - www.newsbeast.gr